محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
611
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
بسيار وآباديهاى گرانمايه وكشتزارها وارزانى * وخيرات وفقيهان وثروتمندان بسيار دارد . لور : در مرز كوهستان است ، گويند از جبال مىبوده سپس به خوزستان افزوده شده است « 1 » . كارگاههاى بافندگى بسيار دارد ، ولى ، شكر آنجا خوب نيست به ديگر شهرها نيز نرفتهام . شوشتر « 2 » : در همهء اين سرزمين ، خوشتر ، واستوارتر ومهمتر از آن شهري نباشد . نهر به دور آن مىچرخد نخلستان وباغها آن را فرا گرفته است . بافندگان ماهر پنبه وديبا در آن بسيارند . از همهء شهرها برتر است ، اضداد را در خود جمع ونزد جهانيان شهرت دارد . دربارهء آن گفتهاند : بهشتى است كه خوكان در آن مىچرند . [ باغهايش پر از أترج وأنار خوب وانگور وگلابى عالي وخرما مىباشد . بهشت خوزستان است . ديباى آن را به مصر وشام برند ، مردمش با خوشى مىگذرانند ] از ميوه وديگر خيراتش كه مپرس ! مرا خوش آمده آن را پسنديدم ، بازارهايش هموار است با ويژگيهاى ديگر . از خاور وباختر به ديدارش مىآيند [ در تابستان ] آبى سرد دارد كه [ در كاريز ] در زير زمين روانست جامعي لطيف دارند . گرما در آنجا سخت [ ودانش اندك است . نهر همچون خندق بر گرد آنست ] پلى دراز [ در سمت جنديشاپور با قايقها ساختهاند ] وجز آن راه ندارند . ودر آن سوى ديگر اندكى ساختمان هست ، جامع در بازار بزازان [ در ميان شهر ] است ، دم دروازه نيز بازار بزازى ديگر هست . بر سر پل گردشگاهى هست وگازران در آنجايند .
--> ( 1 ) استخرى ع 94 پ 93 . از ريشهء « لر » است . ( 2 ) متن : تستر : مروج الذهب تشتر